سيد علي اكبر قرشي
145
قاموس قرآن ( فارسي )
اوّاه بسيار دعا كننده و بسيار گريه كننده است ، ابن عبّاس چنين گفته و آن از ابى عبد الله عليه السّلام مروى است . اوى : نازل شدن . منضم شدن . در قاموس آمده « اويت منزلى و اليه : نزلته » در مفردات گفته : « اوى الى كذا - انضمّ اليه » * ( « إِذْ أَوَى الْفِتْيَةُ إِلَى الْكَهْفِ » ) * كهف : 10 يعنى چون جوانها در غار نازل شدند و مسكن گرفتند * ( « سَآوِي إِلى جَبَلٍ » ) * هود : 43 يعنى زود بكوهى منزل ميكنم آوى از باب افعال مسكن دادن و نازل كردن است * ( « آوى إِلَيْه أَخاه » ) * يوسف : 69 برادرش را به خود منضمّ كرد و نزد خويش نازل كرد * ( « وَتُؤْوِي إِلَيْكَ مَنْ تَشاءُ » ) * هر كه را از آنها خواستى نزد خود جاى ميدهى . نا گفته نماند : هر جا كه اين كلمه با الى به كار رود بهتر است ، انضمام معنى شود و اگر معنى حقيقى آن نزول باشد لازم است بگوئيم : در تعدّى بالى ، معنى انضمام به آن اشراب شده است ، در قرآن مجيد تمام صيغ ثلاثى آن با الى متعدّى است . و بعضى از صيغ ابواب ديگر . مَأوى اسم مكان است از اوى يعنى جايگاهى كه در آن مسكن ميگيرند * ( « عِنْدَها جَنَّةُ الْمَأْوى » ) * نجم : 15 يعنى نزد آنست بهشتى كه جايگاه است راغب احتمال داده كه مراد از مأوى در اينجا خلود باشد . اى : بكسر اوّل ، حرف جواب است بمعنى آرى * ( « وَيَسْتَنْبِئُونَكَ أَ حَقٌّ هُوَ قُلْ إِي وَرَبِّي » ) * يونس : 53 از تو مىپرسند : آيا آن حق است ؟ بگو : آرى بخدايم . آية : علامت . نشانه . عبرت . دليل . معجزه . در متن قرآن همه ى اين معانى را ميتوان يافت . ناگفته نماند معناى اصلى و حقيقى آيه ، همان علامت و نشانه است چنان كه در قاموس و مفردات تصريح شده ، معانى ديگر كه ذكر شد همه با معناى اصلى قابل جمعاند ، و بقسمتى از كلمات قرآن كه از محلَّى آغاز و بمقطعى ختم مىشود آيه گوئيم زيرا كه آن از نشانه هاى خداوند